توقف طولانی کامیون ها پشت مرز صورت حساب سنگینی که به اقتصاد می رسد
به گزارش کاروخدمت، توقف طولانی کامیون ها پشت مرزها به معضلی فراتر از حمل و نقل تبدیل گشته است؛ هزینه هایی که از جیب فعالین تجارت پرداخت می شود و در نهایت می تواند به قیمت تمام شده کالاها برسد.
بخش عمده تجارت ایران با کشورهای همسایه بوسیله جاده و کامیون ترانزیت می شود، حتی طی ماه های اخیر بر طبق شرایط موجود در کشور و منطقه، بروز اختلالاتی در تنگه هرمز و تجارت دریایی، بخش عظیمی از تجارت با کشورهای همسایه بوسیله مسیرهای دیگر مانند ریلی، خصوصاً جاده ای منتقل شد، اما ترانزیت از مسیر جاده به علت چالش های جدی مانند توقف طولانی مدت کامیون در مبادی ورودی و خروجی مرز کشورها باعث ایجاد کاهش انگیزه برای رانندگان و صاحبان بار شده است.
ماهانه بالاتر از ۱۰ میلیون دلار هزینه توقف ناوگان در مرزها
اما نکته حایز اهمیت اینجاست که توقف ناوگان در مرزهای تنها محدود به رانندگان نیست، بلکه تمام زنجیره حمل و نقل، شرکتهای حمل و نقل بین المللی، صاحبان کالا و اقتصاد کشور را تحت تأثیر قرار می دهد. البته توقف طولانی کامیون ها پشت مرزها هم هزینه های سنگینی به کنشگران حمل و نقل تحمیل می کند؛ به صورتی که براساس گفته ی احسان ملک زاده، رییس هیأت مدیره انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل بین المللی ایران اگر هزینه روزانه هر کامیون را حدود ۱۰۰ دلار محاسبه نماییم، ماهانه بالاتر از ۱۰ میلیون دلار فقط هزینه توقف کامیون ها در مرز خواهد بود.
در ادامه ملک زاده با اشاره به افزایش معطلی کامیون ها در مرزهای کشور، همچون مرزهای رازی و بازرگان، اظهار نمود: این معطلی ها علاوه بر افزایش کرایه حمل، باعث توقف طولانی کامیون ها و انباشت کانتینرها در مرزها شده و در نهایت هزینه تمام شده کالا را به صورت قابل توجهی افزایش داده است.
وی اضافه کرد: تمرکز بیش از اندازه بر مرزهای خاصی همچون سوداگر و مسیر مرسین ترکیه، مشکلات موجود را تشدید کرده است و ضروری است بار ترانزیتی میان بنادر و مرزهای جایگزین توزیع شود، اما تا حالا اقدامات مؤثری برای تحقق این هدف انجام نشده است.
رئیس هیأت مدیره انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل بین المللی ایران همین طور با اشاره به وضعیت کریدورهای منتهی به پاکستان اظهار داشت: تعداد زیادی کامیون در مرزهای پاکستان متوقف هستند که این معطلی ها ناشی از مشکلات مقررات ترانزیتی و کمبود زیرساخت های ضروری است.
ملک زاده با اشاره به وضعیت مسیر ترکمنستان هم خاطرنشان کرد: بااینکه ترانزیت از مرز سرخس فعال گردیده است، اما هماهنگی میان دستگاههای دولتی، همچون گمرک و شرکت ملی پخش، به قدر لازم وجود ندارد و بخش خصوصی برای حل این موانع، نیازمند حمایت و همراهی جدی سازمانهای دولتی است.
توقف کامیون ها در مرز؛ زنجیره تجارت زیر بار هزینه های سنگین
این تنها قسمتی از خسارت های ناشی از ماندگاری کامیون ها در مرزها است؛ چونکه با به انتها رسیدن مهلت قانونی در اختیار داشتن ناوگان، شرکتهای حمل و نقل هم با هزینه های مضاعفی مواجه می شوند و در سوی دیگر، صاحبان کالا به علت تاخیر در تحویل محموله، زیان های قابل توجهی را متحمل خواهند شد.
بر اساس مقررات موجود، هر روز تاخیر در خروج کامیون از مرز، بالاتر از ۱۰۰ دلار هزینه اضافی به صاحبان کالا تحمیل می کند؛ رقمی که در خیلی از قراردادهای بین المللی می تواند سود حاصل از صادرات یا واردات را بطور مستقیم تحت تأثیر قرار دهد. خیلی از کالاها باید در زمان مشخصی به بازار مقصد برسند و هرگونه تأخیر، علاوه بر بالارفتن هزینه های حمل، باعث کاهش ارزش اقتصادی محموله، از دست رفتن فرصتهای تجاری و حتی خدشه به اعتبار تجاری صادرکنندگان و واردکنندگان خواهد شد.
باتوجه بگفته های عضو انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل بین المللی خراسان رضوی، یکی از مهم ترین گلایه های کنشگران این حوزه، نحوه تحمیل هزینه های توقف ناوگان به شرکتهای حمل و نقل است؛ شرکت هایی که به گفته ی ایشان، هیچ نقشی در ایجاد این تأخیرها ندارند، اما مطابق ضوابط موجود، بعد از پایان مهلت قانونی، مکلف به پرداخت هزینه های ناشی از توقف کامیون ها هستند.
نوریان با اشاره به مقررات حاکم بر عبور ناوگان بین المللی اظهار نمود: برمبنای ضوابط جاری، بعد از پایان مهلت معافیت ۴۸ یا ۷۲ ساعته، مسئولیت پرداخت حق توقف ناوگان بر عهده شرکت حمل و نقل قرار می گیرد؛ در حالیکه منشا این تأخیرها خارج از حوزه اختیارات و مسئولیت این شرکت هاست.
وی اضافه کرد: بر طبق آخرین آیین نامه سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای، حق توقف ناوگان بین المللی روزانه ۲۰۰ دلار تعیین شده و این مبلغ مستقیماً از شرکت حمل و نقل مطالبه می شود.
عضو انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل بین المللی خراسان رضوی با اعلان اینکه صاحبان کالا در خیلی از موارد حاضر به پذیرش این هزینه ها نیستند، خاطرنشان کرد: همین مسئله سبب شده شرکتهای حمل و نقل از همان اول احتمال تحمیل چنین هزینه هایی را در محاسبات اقتصادی و تعیین نرخ حمل لحاظ کنند؛ موضوعی که در نهایت به بالارفتن هزینه تمام شده حمل و نقل و بالارفتن هزینه مبادلات تجاری منجر می شود.
وی با تکیه بر این که طبق قوانین موجود، کامیون ها بعد از ورود به مرز باید در کمترین زمان ممکن تشریفات قانونی را طی کرده و از مرز بیرون بروند، اظهار داشت: فلسفه ایجاد پایانه های مرزی، تسهیل عبور کالا و انجام تشریفات گمرکی است، نه توقف چندروزه ناوگان؛ در عین حال، به علت برخی مشکلات مدیریتی و اجرائی، کامیون ها گاه بین یک هفته تا ۱۰ روز در پارکینگ های مرزی متوقف می مانند.
نوریان می گوید در چنین شرایطی، بعد از پایان مهلت معافیت، شرکت حمل و نقل ناچار است بابت چهار تا پنج روز توقف ناوگان، رقمی حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ دلار پرداخت کند؛ رقمی که در صورت اجرای کامل آیین نامه های در ارتباط با حق توقف، می تواند از این میزان هم فراتر رود.
هزینه حمل و نقل حداقل ۲۵ درصد افزایش یافت
پیمان سنندجی، رییس کمیسیون حمل و نقل اتاق تجاری با اشاره به وضعیت ترانزیت از مرزها و ادامه توقف طولانی مدت کامیون ها اظهار نمود: موضوع توقف کامیون ها در مرزها، فقط فرسودگی ناوگان نیست و یکی از مهم ترین دلایل تأثیرگذار در این تأخیرها، ظرفیت، امکانات و تجهیزات گمرکی در مرزها است.
سنندجی بیان کرد: به عنوان مثال در مرز ریمدان با پاکستان، این مرز در مقایسه با مرز میرجاوه از سطح پیشرفت و تجهیزاتی کمتری برخوردار می باشد و همین مسئله موجب می شود در زمان عبور، به علت نبود زیرساخت های کافی در دو سوی مرز، روند عبور کامیون ها با کندی مواجه شود؛ بدین سبب مشکل تنها در ارتباط با یک طرف مرز نیست و هر دو طرف در این پروسه نقش دارند.
وی افزود: در مرز بازرگان هم علاوه بر موضوعات زیرساختی، مسئله مهم دیگر به روابط و مسایل دیپلماسی میان دو کشور بازمی گردد؛ به این معنا که هم در سمت ترکیه برخی چالش ها در مرزها وجود دارد و هم در سمت ایران احتیاج به مدیریت و برنامه ریزی دقیق تر احساس می شود.
رئیس کمیسیون حمل و نقل اتاق تجاری در انتها اشاره کرد: طبیعی است که توقف طولانی مدت کامیون ها هزینه های سنگینی را به ناوگان حمل و نقل تحمیل می کند و این هزینه ها در مقایسه با شرایط عبور روان، اثرگذاری قابل توجهی دارد. برآورد می شود این توقف ها حداقل ۲۰ تا ۲۵ درصد بر هزینه های حمل و نقل اثرگذار باشد.
توقف در مرزها؛ چه طور به سفره مردم می رسد؟
بررسی ها نشان داده است توقف طولانی مدت کامیون ها در مرزهای کشور، دیگر فقط یک مشکل صنفی برای رانندگان یا شرکتهای حمل و نقل نیست، بلکه به یکی از گلوگاه های اصلی تجارت خارجی ایران تبدیل گشته است. این تأخیرها علاوه بر تحمیل هزینه های سنگین به ناوگان حمل و نقل، شرکتهای حمل و نقل بین المللی و صاحبان کالا، باعث بالارفتن هزینه تمام شده واردات و صادرات، کاهش رقابت پذیری کالاهای ایرانی در بازارهای منطقه ای و از دست رفتن فرصتهای تجاری می شود.
کارشناسان اعتقاد دارند ریشه این معضل را باید در ضعف زیرساخت های مرزی، ناهماهنگی میان دستگاههای اجرائی، کندی تشریفات گمرکی، تمرکز بار در تعدادی مرزها و چالش های دیپلماتیک با کشورهای همسایه جست وجو کرد. به این دلیل، حل این مشکلات تنها به نفع کنشگران حمل و نقل نیست، بلکه آثار آن مستقیماً به اقتصاد خانوار هم سرایت می کند؛ چونکه بالارفتن هزینه های حمل و نقل و ترانزیت، در نهایت به قیمت تمام شده کالاها اضافه شده و این هزینه در زنجیره توزیع به مصرف کننده غائی منتقل می شود.
در نتیجه، ادامه توقف کامیون ها در مرزها می تواند به افزایش قیمت کالاهای مصرفی و تشدید فشار بر معیشت مردم منجر شود؛ موضوعی که ضرورت سرعت بخشیدن به اصلاح زیرساخت های مرزی، هماهنگی میان دستگاههای مسئول و توسعه دیپلماسی حمل و نقل را بالاتر از پیش نمایان می کند.
منبع: مهر
به اجمال، بخش عمده تجارت ایران با کشورهای همسایه بوسیله جاده و کامیون ترانزیت می شود، حتی طی ماه های اخیر بر طبق شرایط موجود در کشور و منطقه، بروز اختلالاتی در تنگه هرمز و تجارت دریایی، بخش عظیمی از تجارت با کشورهای همسایه بوسیله مسیرهای دیگر مانند ریلی، بویژه جاده ای منتقل شد، اما ترانزیت از مسیر جاده به دلیل چالش های جدی مانند توقف طولانی مدت کامیون در مبادی ورودی و خروجی مرز کشورها موجب ایجاد کاهش انگیزه برای رانندگان و صاحبان بار شده است.
اما نکته حایز اهمیت اینجاست که توقف ناوگان در مرزهای تنها محدود به رانندگان نیست، بلکه تمام زنجیره حمل و نقل، شرکتهای حمل و نقل بین المللی، صاحبان کالا و اقتصاد کشور را تحت تأثیر قرار می دهد. البته توقف طولانی کامیون ها پشت مرزها هم هزینه های سنگینی به کنشگران حمل و نقل تحمیل می کند؛ به صورتی که بر طبق گفته ی احسان ملک زاده، رئیس هیات مدیره انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل بین المللی ایران اگر هزینه روزانه هر کامیون را حدود ۱۰۰ دلار محاسبه نماییم، ماهانه بالاتر از ۱۰ میلیون دلار فقط هزینه توقف کامیون ها در مرز خواهد بود.
در ادامه ملک زاده با اشاره به افزایش معطلی کامیون ها در مرزهای کشور، همچون مرزهای رازی و بازرگان، اظهار داشت: این معطلی ها علاوه بر افزایش کرایه حمل، موجب توقف طولانی کامیون ها و انباشت کانتینرها در مرزها شده و در نهایت هزینه تمام شده کالا را بصورت قابل توجهی افزایش داده است.
وی افزود: تمرکز بیش از حد بر مرزهای خاصی همچون سوداگر و مسیر مرسین ترکیه، مشکلات موجود را شدت بخشیده است و ضروریست بار ترانزیتی میان بنادر و مرزهای جایگزین توزیع شود، اما تا حالا اقدامات مؤثری برای تحقق این هدف انجام نشده است.
رئیس هیات مدیره انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل بین المللی ایران همچنین با اشاره به وضعیت کریدورهای منتهی به پاکستان گفت: تعداد زیادی کامیون در مرزهای پاکستان متوقف هستند که این معطلی ها ناشی از مشکلات مقررات ترانزیتی و کمبود زیرساخت های ضروریست.
ملک زاده با اشاره به وضعیت مسیر ترکمنستان هم اشاره کرد: بااینکه ترانزیت از مرز سرخس فعال گردیده است، اما هماهنگی میان دستگاههای دولتی، همچون گمرک و شرکت ملی پخش، به قدر لازم وجود ندارد و بخش خصوصی برای حل این موانع، نیازمند حمایت و همراهی جدی سازمانهای دولتی است.
این تنها قسمتی از خسارت های ناشی از ماندگاری کامیون ها در مرزها است؛ چراکه با به اختتام رسیدن مهلت قانونی در اختیار داشتن ناوگان، شرکتهای حمل و نقل هم با هزینه های مضاعفی مواجه می شوند و در سوی دیگر، صاحبان کالا به دلیل تأخیر در تحویل محموله، زیان های قابل توجهی را متحمل خواهند شد.
بر اساس مقررات موجود، هر روز تأخیر در خروج کامیون از مرز، بالاتر از ۱۰۰ دلار هزینه اضافی به صاحبان کالا تحمیل می کند؛ رقمی که در بسیاری از قراردادهای بین المللی می تواند سود حاصل از صادرات یا واردات را به طور مستقیم تحت تأثیر قرار دهد. بسیاری از کالاها باید در زمان مشخصی به بازار مقصد برسند و هرگونه تأخیر، علاوه بر بالارفتن هزینه های حمل، موجب کاهش ارزش اقتصادی محموله، از دست رفتن فرصت های تجاری و حتی خدشه به اعتبار تجاری صادرکنندگان و واردکنندگان خواهد شد.
باتوجه بگفته های عضو انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل بین المللی خراسان رضوی، یکی از مهم ترین گلایه های کنشگران این حوزه، نحوه تحمیل هزینه های توقف ناوگان به شرکتهای حمل و نقل است؛ شرکت هایی که به قول ایشان، هیچ نقشی در ایجاد این تأخیرها ندارند، اما مطابق ضوابط موجود، پس از پایان مهلت قانونی، موظف به پرداخت هزینه های ناشی از توقف کامیون ها هستند.
نوریان با اشاره به مقررات حاکم بر عبور ناوگان بین المللی اظهار داشت: برمبنای ضوابط جاری، پس از پایان مهلت معافیت ۴۸ یا ۷۲ ساعته، مسئولیت پرداخت حق توقف ناوگان بر عهده شرکت حمل و نقل قرار می گیرد؛ در صورتی که منشاء این تأخیرها خارج از حوزه اختیارات و مسئولیت این شرکت هاست.
وی افزود: بر طبق آخرین بخشنامه سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای، حق توقف ناوگان بین المللی روزانه ۲۰۰ دلار تعیین شده و این مبلغ مستقیماً از شرکت حمل و نقل مطالبه می شود.
عضو انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل بین المللی خراسان رضوی با اشاره به اینکه صاحبان کالا در بسیاری از موارد حاضر به پذیرش این هزینه ها نیستند، اشاره کرد: همین مسئله سبب شده شرکتهای حمل و نقل از همان اول احتمال تحمیل چنین هزینه هایی را در محاسبات اقتصادی و تعیین نرخ حمل لحاظ کنند؛ موضوعی که در نهایت به بالارفتن هزینه تمام شده حمل و نقل و بالارفتن هزینه مبادلات تجاری منجر می شود.
وی با تاکید بر اینکه طبق قوانین موجود، کامیون ها پس از ورود به مرز باید در کوتاه ترین زمان ممکن تشریفات قانونی را طی کرده و از مرز خارج شوند، گفت: فلسفه ایجاد پایانه های مرزی، تسهیل عبور کالا و انجام تشریفات گمرکی است، نه توقف چندروزه ناوگان؛ با این وجود، به دلیل برخی مشکلات مدیریتی و اجرائی، کامیون ها گاه بین یک هفته تا ۱۰ روز در پارکینگ های مرزی متوقف می مانند.
نوریان می گوید در چنین شرایطی، پس از پایان مهلت معافیت، شرکت حمل و نقل ناچار است بابت چهار تا پنج روز توقف ناوگان، رقمی حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ دلار پرداخت کند؛ رقمی که در صورت اجرای کامل بخشنامه های در ارتباط با حق توقف، می تواند از این میزان هم فراتر رود.
پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل و نقل اتاق تجاری با اشاره به وضعیت ترانزیت از مرزها و ادامه توقف طولانی مدت کامیون ها اظهار داشت: موضوع توقف کامیون ها در مرزها، فقط فرسودگی ناوگان نیست و یکی از مهم ترین دلیلهای اثرگذار در این تأخیرها، ظرفیت، امکانات و تجهیزات گمرکی در مرزها است.
سنندجی بیان کرد: به عنوان مثال در مرز ریمدان با پاکستان، این مرز در مقایسه با مرز میرجاوه از سطح پیشرفت و تجهیزاتی کمتری برخوردار می باشد و همین مسئله سبب می شود در زمان عبور، به دلیل نبود زیرساخت های کافی در دو سوی مرز، روند عبور کامیون ها با کندی مواجه شود؛ به این دلیل مشکل تنها در ارتباط با یک طرف مرز نیست و هر دو طرف در این فرآیند نقش دارند.
وی اضافه کرد: در مرز بازرگان هم علاوه بر موضوعات زیرساختی، مسئله مهم دیگر به روابط و مسائل دیپلماسی میان دو کشور بازمی گردد؛ به این معنا که هم در سمت ترکیه برخی چالش ها در مرزها وجود دارد و هم در سمت ایران احتیاج به مدیریت و برنامه ریزی دقیق تر احساس می شود.
رئیس کمیسیون حمل و نقل اتاق تجاری در آخر اشاره کرد: طبیعی است که توقف طولانی مدت کامیون ها هزینه های سنگینی را به ناوگان حمل و نقل تحمیل می کند و این هزینه ها در مقایسه با شرایط عبور روان، اثرگذاری قابل توجهی دارد.
منبع: كاروخدمت
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب